Φαντάσου να μπορείς να ανακάμψεις πλήρως κοιμώντας μόνο δύο ώρες την ημέρα, μοιρασμένες σε μικρούς υπνάκους μέσα στο 24ωρο. Αυτό φαίνεται πως έκανε σε όλη του τη ζωή ο Leonardo da Vinci, ενώ παρόμοιες συνήθειες αποδίδονται και στους Nikola Tesla και Winston Churchill. Πρόκειται για τον λεγόμενο πολυφασικό ύπνο ή, πιο ποιητικά, «ύπνος των ιδιοφυών».
Πολυφασικός ύπνος: τι σημαίνει;
Ο πολυφασικός ύπνος είναι ένα μοτίβο όπου ο χρόνος ύπνου κατανέμεται σε πολλά διαστήματα μέσα σε 24 ώρες, αντί να συγκεντρώνεται σε μία νυχτερινή περίοδο.
Ο Leonardo da Vinci, σύμφωνα με την παράδοση, έκανε υπνάκους 15–20 λεπτών κάθε τέσσερις ώρες. Υπάρχουν όμως και διαφορετικές εκδοχές:
- Η μέθοδος Uberman: έξι υπνάκοι των 20 λεπτών την ημέρα (πολύ ακραία)
- Η μέθοδος Everyman: λίγες ώρες νυχτερινού ύπνου και τρεις σύντομοι υπνάκοι μέσα στη μέρα
Οι υποσχέσεις του «genius sleep» και τα όριά του
Οι υποστηρικτές αυτής της πρακτικής λένε ότι μεγιστοποιεί τη φάση REM, αυτή που συνδέεται με τη δημιουργικότητα και τη μνήμη. Κάποιοι ερευνητές θεωρούν ότι οι συχνές μικρές περίοδοι ξεκούρασης μπορούν να αυξήσουν τις πιο «παραγωγικές» φάσεις του εγκεφάλου.
Ωστόσο, οι ειδικοί στον ύπνο εμφανίζονται επιφυλακτικοί. Δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα που να αποδεικνύουν ότι μπορείς να μειώσεις σημαντικά τον συνολικό χρόνο ύπνου χωρίς συνέπειες. Η στέρηση ύπνου μπορεί να αποδυναμώσει το ανοσοποιητικό σύστημα, επηρεάσει την παραγωγή αυξητικής ορμόνης και να μειώσει τη συγκέντρωση και την απόδοση.
Επιπλέον, ο ύπνος κατά τη διάρκεια της ημέρας, όταν το σώμα έχει υψηλότερα επίπεδα κορτιζόλης και θερμοκρασίας, δεν είναι ίδιας ποιότητας με τον νυχτερινό.
Ο «ύπνος των ιδιοφυών» συναρπάζει περισσότερο τη φαντασία παρά πείθει την επιστήμη. Ίσως ο Leonardo da Vinci μπορούσε να λειτουργεί έτσι επειδή ήταν ιδιοφυΐα, και όχι το αντίθετο.
