Πολύς λόγος γίνεται κάθε χρόνο στην Ημέρα της γυναίκας για τη γυναικεία ενδυνάμωση, τα ίσα δικαιώματα των γυναικών κυρίως στην αμοιβή και την εργασία, τον αυτοσεβασμό.

Και κάθε χρόνο φαίνεται ότι αυτές οι έννοιες γίνονται ολοένα και πιο θεωρητικές και πιο απομακρυσμένες αφού στην πράξη δεν υλοποιούνται ενώ γινόμαστε μάρτυρες ολοένα και πιο στυγερών γυναικοκτονιών.

Σαν να μην έφτανε αυτό, τα social media φροντίζουν να εργαλειοποιούν κάνοντας «τάση» διάφορες νοοτροπίες σκέψης τυλιγμένες με έναν χρυσό μανδύα αυτοσεβασμού και αυτοπεποίθησης που απευθύνονται σε γυναίκες. Με τον τρόπο όμως που παρουσιάζονται αυτές οι νοοτροπίες δεν αφήνουν να φανούν τα πολλά «αλλά» που κρύβουν από πίσω.

Ένα τέτοιο viral trend (κυρίως στο TikTok, αλλά και στο Instagram και στο YouTube) είναι και το #HighValueWoman που αφορά τον τρόπο σκέψης και τον τρόπο ζωής μιας γυναίκας που θεωρείται «υψηλής αξίας». Ο όρος δεν είναι επίσημος όσο εντάσσεται στην ιδιαίτερη ιντερνετική κουλτούρα αλλά και τα κινήματα αυτοβελτίωσης.

Τι σημαίνει High Value Woman

Μια high value woman παρουσιάζεται ως γυναίκα που:

• έχει αυτοπεποίθηση και αυτοσεβασμό
• βάζει όρια στις σχέσεις
• επενδύει σε καριέρα, μόρφωση και οικονομική ανεξαρτησία
• φροντίζει υγεία, εμφάνιση και προσωπική εξέλιξη
• δεν αποδέχεται toxic σχέσεις

Και φυσικά αυτό ει΄ναι ένα πρότυπο γυναίκας που σε πρώτη ανάγνωση είναι πολύ θετικό.

Γιατί έγινε viral

Το trend #HighValueWoman δεν ξεκίνησε ξαφνικά στο TikTok. Έχει ρίζες σε παλαιότερα self-development και dating communities στο internet και έγινε viral τα τελευταία χρόνια λόγω social media και αλλαγών στον τρόπο που συζητούνται οι σχέσεις. Ο όρος “high value” χρησιμοποιούνταν ήδη από τη δεκαετία του 2010 σε forums και blogs για σχέσεις. Η βασική ιδέα ήταν ότι ένας άνθρωπος (άνδρας ή γυναίκα) μπορεί να αυξήσει την «αξία» του μέσω αυτοβελτίωσης, οικονομικής ανεξαρτησίας και ορίων.
Με τον καιρό δημιουργήθηκε η γυναικεία εκδοχή, η high value woman.

Το trend άρχισε να γίνεται viral κυρίως στο TikTok και στο YouTube γύρω στο 2020–2021. Οι λόγοι:

• Short-form videos με συμβουλές σχέσεων γίνονται εύκολα viral
• creators έφτιαχναν λίστες τύπου: “5 signs you are a high value woman”
• το περιεχόμενο ήταν εύκολο να καταναλωθεί και να μοιραστεί

Η άνοδος των dating apps όπως το Tinder και το Bumble έφερε περισσότερη συζήτηση για standards στις σχέσεις, red flags και όρια και το concept της “high value woman” έγινε ένας εύκολος τρόπος να μιλούν οι creators για αυτά.

Ειδικά μετά την πανδημία, πολλά trends στα social media άρχισαν να προωθούν τον αυτοσεβασμό, την προσωπική ανάπτυξη και την ανεξαρτησία. Έτσι το #HighValueWoman συνδέθηκε με άλλα trends όπως:

• #SoftLife
• #SelfLove
• #WomenEmpowerment

Το trend έγινε viral επειδή συνδυάζει τρεις πολύ δημοφιλείς θεματολογίες του internet: Dating advice, αυτοβελτίωση και τρόπος ζωής (fitness, beauty, success)
Αυτά τα θέματα λειτουργούν πολύ καλά στους αλγορίθμους των social media!

Το «αλλά»

Παρόλο που κάποιοι τη θεωρούν ενδυναμωτική, η high value woman δέχεται κριτική από κοινωνιολόγους, φεμινιστές και γενικά από ανθρώπους που ασχολούνται με τις σχέσεις και την κουλτούρα του dating. Γιατί;

1. Δημιουργεί διακρίσεις μεταξύ των γυναικών

Η έννοια υπονοεί ότι υπάρχουν γυναίκες «υψηλής» και «χαμηλής αξίας», κάτι που πολλοί θεωρούν προβληματικό. Υποστηρίζεται ότι έτσι μειώνεται η αξία των γυναικών σε μια λίστα χαρακτηριστικών (ομορφιά, συμπεριφορά, status) αλλά και ότι στην ουσία ενισχύεται ο ανταγωνισμός μεταξύ γυναικών αντί για αλληλεγγύη.

2. Μπορεί να ενισχύει στερεότυπα και πατριαρχικές προσδοκίες

Σε πολλές online κοινότητες η high value woman παρουσιάζεται ως:

* πολύ θηλυκή
* σεμνή
* με λίγους σεξουαλικούς συντρόφους
* υποστηρικτική προς έναν high value man

Αυτό επικρίνεται γιατί αναπαράγει παραδοσιακά στερεότυπα για το πώς «πρέπει» να είναι μια γυναίκα.

3. Μπορεί να κάνει τις σχέσεις πιο «συναλλακτικές»

Κάποιοι κριτικοί λένε ότι το concept μετατρέπει το dating σε market value του τύπου «τι αξίζω, τι αξίζει ο άλλος, τι μπορώ να πάρω».

Έτσι οι σχέσεις αντιμετωπίζονται σαν «ανταλλαγή status ή πόρων», αντί για σύνδεση μεταξύ ανθρώπων.

4. Δημιουργεί πίεση και μη ρεαλιστικά standards

Στα social media συχνά παρουσιάζεται με συγκεκριμένο lifestyle: ακριβό ντύσιμο, πολυτελή ταξίδια, τέλεια εμφάνιση και συμπεριφορά.

Αυτό μπορεί να δημιουργήσει πίεση ή αίσθημα ανεπάρκειας σε γυναίκες που δεν ταιριάζουν σε αυτό το πρότυπο.

5. Μπορεί να οδηγεί σε αλαζονική συμπεριφορά

Κάποια dating advice παρουσιάζουν τη "high value woman" σαν κάποια που:

* δεν συμβιβάζεται ποτέ
* δεν δείχνει ευαλωτότητα
* θεωρεί τον εαυτό της «βραβείο»

Κριτικοί λένε ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει σε έλλειψη ενσυναίσθησης ή συνεργασίας στις σχέσεις.

Με άλλα λόγια η βασική κριτική είναι ότι η έννοια της high value woman απλοποιεί την ανθρώπινη αξία σε λίστα προσόντων, ενισχύει τα στερεότυπα, δημιουργεί ανταγωνισμό και πίεση, κάνει το dating πιο συναλλακτικό και στο τέλος ωθεί τις γυναίκες ουσιαστικά να συμπεριφέρονται σαν άντρες.

Παρόλα αυτά, κάποιοι κρατούν από την έννοια μόνο τα θετικά στοιχεία χωρίς την ιδέα ότι κάποιοι άνθρωποι έχουν περισσότερη αξία από άλλους.

Η διαφορά ανάμεσα στην ιδέα της high value woman και την υγιή αυτοεκτίμηση

Παρότι συχνά παρουσιάζονται σαν το ίδιο πράγμα στα social media η υγιής αυτοεκτίμηση και η high value woman δεν είναι το ίδιο.

1. Πηγή της αξίας

High value woman: Η αξία συχνά συνδέεται με εξωτερικά κριτήρια: εμφάνιση, status, πόσο “επιθυμητή” είναι στο dating. Συχνά ορίζεται σε σχέση με το τι θέλει ένας “high value man”.

Υγιής αυτοεκτίμηση: Η αξία προέρχεται από εσωτερική αίσθηση αυτοσεβασμού. Δεν εξαρτάται από το πόσο σε επιλέγουν οι άλλοι.

# 2. Σχέση με τους άλλους

High value woman: Το μοντέλο συχνά είναι συγκριτικό: «είμαι πιο ποιοτική από άλλες». Υπάρχει η ιδέα high vs low value.

Υγιής αυτοεκτίμηση: Δεν βασίζεται στη σύγκριση. Μπορείς να σέβεσαι τον εαυτό σου χωρίς να υποτιμάς άλλους.

3. Συμπεριφορά στις σχέσεις

High value woman (όπως παρουσιάζεται online): Συμβουλές τύπου: «να είσαι το βραβείο», «μην δείχνεις πολύ ενδιαφέρον», «κράτα τον άλλο να σε κυνηγά»

Υγιής αυτοεκτίμηση: Ειλικρίνεια, όρια, συναισθηματική διαθεσιμότητα, αμοιβαία προσπάθεια. Δηλαδή λιγότερο παιχνίδι ισχύος, περισσότερη αυθεντικότητα.

4. Απώτερος στόχος

High value woman: Συχνά συνδέεται με επιτυχία στο dating ή στην κοινωνική εικόνα.

Υγιής αυτοεκτίμηση: Στόχος είναι η ψυχική ισορροπία και υγιείς σχέσεις, όχι να κερδίσεις κάποιον.