Έχεις επιστρέψει σπίτι μετά από μια απαίσια μέρα, πετάς τα πράγματά σου, κάθεσαι στον καναπέ και δεν έχεις ιδιαίτερη διάθεση ούτε να μιλήσεις. Και τότε συμβαίνει κάτι που, αν έχεις σκύλο, πιθανότατα γνωρίζεις καλά. Εκεί που συνήθως κάνει τα δικά του, ξαφνικά βρίσκεται κολλημένος πάνω σου.

Κάθεται στα πόδια σου, σε κοιτάζει επίμονα, ακουμπάει το κεφάλι του πάνω σου ή σε ακολουθεί από δωμάτιο σε δωμάτιο λες και αποφάσισε ότι σήμερα δεν επιτρέπεται να μείνεις μόνος/η ούτε για δύο λεπτά.

Είναι εύκολο να σκεφτείς ότι «κατάλαβε πως είμαι στεναχωρημένος/η». Και όσο κι αν ακούγεται σαν κάτι που θέλουμε να πιστεύουμε για τους τετράποδους φίλους μας, υπάρχει πράγματι επιστημονική βάση πίσω από την ιδέα ότι οι σκύλοι μπορούν να αντιλαμβάνονται αλλαγές στη συναισθηματική μας κατάσταση.

Όχι, δεν ξέρει ότι τσακώθηκες με το αφεντικό σου ή ότι κάποιος/α σου ράγισε την καρδιά. Μπορεί όμως να αντιληφθεί ότι κάτι πάνω σου σήμερα είναι διαφορετικό.

Δεν χρειάζεται να του πεις «δεν είμαι καλά»

Οι σκύλοι ζουν μαζί μας παρατηρώντας πολύ περισσότερα από τις λέξεις που χρησιμοποιούμε.

Μαθαίνουν τη φωνή μας, τις κινήσεις μας, τις εκφράσεις μας και τη συνηθισμένη συμπεριφορά μας. Αν κάθε απόγευμα μπαίνεις στο σπίτι μιλώντας δυνατά και κινείσαι με συγκεκριμένο τρόπο, ενώ σήμερα είσαι αμίλητος/η και κάθεσαι ακίνητος/η στον καναπέ, η αλλαγή αυτή μπορεί να μην περάσει απαρατήρητη.

Έρευνες έχουν δείξει ότι οι σκύλοι μπορούν να αντλούν πληροφορίες για τα ανθρώπινα συναισθήματα τόσο από το πρόσωπο όσο και από τη φωνή μας. Δεν χρειάζεται, λοιπόν, να καταλαβαίνουν τη στεναχώρια όπως την αντιλαμβανόμαστε εμείς για να συνειδητοποιήσουν ότι η συμπεριφορά μας έχει αλλάξει.

Και ναι, μπορεί ακόμη και να... μυρίσει ότι κάτι συμβαίνει

Εδώ τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο ενδιαφέροντα.

Η διάθεσή μας δεν αλλάζει μόνο το πρόσωπο ή τον τόνο της φωνής μας. Συναισθηματικές καταστάσεις όπως το στρες συνοδεύονται και από φυσιολογικές αλλαγές στο σώμα, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν ουσίες που εκπέμπουμε μέσω της αναπνοής και του ιδρώτα.

Και απέναντί σου έχεις ένα ζώο με εξαιρετικά ανεπτυγμένη όσφρηση.

Μελέτες έχουν δείξει ότι οι σκύλοι μπορούν να διακρίνουν οσφρητικά δείγματα ανθρώπων σε κατάσταση στρες από δείγματα των ίδιων ανθρώπων όταν βρίσκονται σε πιο ουδέτερη κατάσταση.

Με απλά λόγια, εσύ μπορεί να λες «μια χαρά είμαι», αλλά η μύτη του σκύλου σου έχει πρόσβαση σε πληροφορίες που δεν ελέγχεις τόσο εύκολα.

Γιατί όμως έρχεται και κολλάει πάνω σου;

Το ότι ένας σκύλος αντιλαμβάνεται μια αλλαγή δεν σημαίνει αυτομάτως ότι σκέφτεται «ο άνθρωπός μου στεναχωριέται, άρα πρέπει να τον παρηγορήσω» με τον ανθρώπινο τρόπο που το φανταζόμαστε.

Υπάρχουν, ωστόσο, ενδείξεις ότι οι σκύλοι ανταποκρίνονται διαφορετικά σε ανθρώπους που δείχνουν συναισθηματική δυσφορία. Σε πειράματα έχουν παρατηρηθεί συμπεριφορές προσέγγισης απέναντι σε ανθρώπους που κλαίνε, κάτι που έχει οδηγήσει τους ερευνητές να εξετάσουν κατά πόσο πρόκειται για μορφή συναισθηματικής ανταπόκρισης.

Υπάρχει βέβαια και κάτι πολύ πιο απλό... Σε ξέρει.

Έχει μάθει τη ρουτίνα σου και έχει δημιουργήσει έναν ισχυρό κοινωνικό δεσμό μαζί σου. Όταν η συμπεριφορά σου αλλάζει, μπορεί να γίνει πιο προσεκτικός, να σε πλησιάσει ή να αναζητήσει περισσότερη επαφή.

Δεν αντιδρούν όλοι οι σκύλοι το ίδιο

Και εδώ χρειάζεται να εγκαταλείψουμε λίγο τη Disney εκδοχή της ιστορίας.

Δεν θα έρθει κάθε σκύλος να ακουμπήσει τρυφερά το κεφάλι του στα γόνατά σου μόλις δακρύσεις.

Ένας μπορεί να γίνει η σκιά σου. Άλλος να σε κοιτάζει από απόσταση. Κάποιος μπορεί να φέρει το παιχνίδι του, ενώ ένας πιο αγχώδης σκύλος μπορεί ακόμη και να απομακρυνθεί αν η έντονη συναισθηματική σου κατάσταση τον κάνει να αισθανθεί ανασφάλεια.

Η αντίδραση επηρεάζεται από τον χαρακτήρα, τις εμπειρίες, τη σχέση που έχει μαζί σου και το περιβάλλον.

Επομένως, αν ο δικός σου δεν μεταμορφώνεται σε τετράποδο ψυχολόγο κάθε φορά που έχεις μια κακή μέρα, δεν σημαίνει ότι δεν είναι δεμένος μαζί σου.

Καταλαβαίνει λοιπόν ότι είσαι στεναχωρημένος/η;

Η πιο σωστή απάντηση είναι λίγο πιο σύνθετη από ένα απλό «ναι».

Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε ότι ένας σκύλος αντιλαμβάνεται τη στεναχώρια με την ίδια έννοια και πολυπλοκότητα που την αντιλαμβάνεται ένας άνθρωπος. Υπάρχουν όμως αρκετά στοιχεία που δείχνουν ότι μπορεί να διαβάσει πολλές από τις ενδείξεις που τη συνοδεύουν. Αλλαγές στην έκφραση, στη φωνή, στη συμπεριφορά και ακόμη και στην οσμή μας.

Και επειδή σε παρατηρεί καθημερινά, έχει και κάτι που κανένα πείραμα δεν μπορεί να του δώσει. Τη γνώση του πώς είσαι όταν είσαι εσύ.

Οπότε την επόμενη φορά που θα έχεις μια χάλια μέρα και θα αναρωτηθείς γιατί ξαφνικά σε ακολουθεί μέχρι και στην τουαλέτα, μπορείς τουλάχιστον να ξέρεις ότι δεν χρειάστηκε να του εξηγήσεις τι συνέβη.

Τι ακριβώς σε στεναχώρησε δεν το ξέρει. Ότι σήμερα κάτι είναι διαφορετικό, όμως, μπορεί να το έχει καταλάβει πολύ πριν του το πεις.

Φωτογραφίες: Pexels

Διαβάστε ακόμα

Η γάτα σου σε ξυπνάει κάθε μέρα την ίδια ώρα; Υπάρχει λόγος

Ο σκύλος σου έχει ολόκληρο καλάθι με παιχνίδια αλλά θέλει να παίζει με τα παπούτσια σου; Να γιατί

Η γάτα σου δεν σε αφήνει να δουλέψεις και ξαπλώνει στο laptop; Υπάρχει λόγος και έχει ενδιαφέρον